Stromarkt

De Stromarkt is ontstaan door het (gedeeltelijk) wegbreken van een muur die tot in de zeventiende eeuw een groot gebied omgaf dat bij de Proosdij behoorde.
De muur om het gebied van de Proosdij stond in het verlengde van de Engestraat en sloot na twee rechthoeken aan op de Sandrasteeg. In 1668 besloot de magistraat de muur gedeeltelijk te laten afbreken, waardoor de vorm van de Stromarkt ontstond. Het plein kreeg de naam ‘Stromarkt’ omdat op deze plek op marktdagen stro werd verhandeld.
Aan de linkerkant van de Stromarkt (gezien vanaf de Graven) staat een rij fraaie oude panden, zoals ‘De Reiger’. In het pand daarnaast heeft Jacobus Revius gewoond. Ook mooi is ‘De Keizerskroon’, een hotel, nu een restaurant met die naam. In een van de panden in deze gevelwand zat in de negentiende eeuw de smederij van J.A. Auping, die later in de Menstraat bedden en matrassen ging maken, en later aan de Laan van Borgele gevestigd was. Op Stromarkt 13 zat later de firma Stallinga (later Brans Stallinga), een winkel in fijne eetwaren (comestibles en delicatessen).
Aan de rechterkant is veel afgebroken. In 1968 verrees hier een groot betonnen bankgebouw en nog later de openbare bibliotheek.
Een ander opvallend bouwwerk, op de grens met de Kleine Poot en de Hofstraat, is de Botermarkt. De naar een ontwerp van stadsarchitect Mulock Houwer van ijzer, hout en glas gebouwde hal, die de naam ‘Boterwaag’ kreeg, werd in 1889 door de stichting mr. H.W.J. van Marle aan de gemeente Deventer geschonken. Voor die tijd werd de botermarkt aan de Hofstraat in de open lucht gehouden. De straten bestonden uit klinkers en kinderkoppen, met vroege gietijzeren lantaarnpalen voor de avondverlichting.

Stromarkt 2- 3 t/m 7

Stromarkt 8 (huis met de trapjes)

Stromarkt 8 is een kapittelhuis dat in 1670 werd gekocht door Fenna Nolles, die kort daarop met Berent Hagedoorn trouwde en toen het pand inwendig liet voorzien van een geschilderde koepel met ornamentele motieven, luchtgezicht en vogels en een schouw met snijwerk.
De tak van de Schotse familie Dumbar ontwikkelde zich vanaf het midden van de 17e eeuw tot een regentenfamilie in Deventer. Het geslacht behoorde er generaties lang tot de toonaangevende families. Zo was Gerhard Dumbar secretaris en archivaris van Deventer. Derk Dumbar was advocaat en griffier van de Staten van Overijssel.
Derk Dumbar (1713-1789) trouwde met Gerhardina Antonia Hagedoorn (1717-1743) en via haar kwam door vererving het woonhuis aan de Stromarkt in het bezit van de familie Dumbar.
Het familiehuis Dumbar, ook Avicenna Huis genoemd, is een kapitaal pand aan de Stromarkt 8 in Deventer, dat in de 18e en 19e eeuw als woonhuis toebehoorde aan het patriciërsgeslacht Dumbar.
De huidige gevel is geplaatst voor twee zeventiende-eeuwse panden, waaronder het Badenhuis waar Jacobus Revius van 1618 tot 1641 woonde.
In sterke mate vernieuwd pand (1918) met op XVIII bouwtrant geïnspireerde gevel met natuurstenen middenrisaliet, lijst met consoles. Natuurstenen plint. Dakkapel met wangstukken. Middenrisaliet in natuursteen, waarin voordeuromlijsting met balkon en een in gebeeldhouwde omlijsting gevat venster van de eerste verdieping. Getoogde vensters met strekken. Getoogde kelderlichten. Stoepbordes, stoep en stoeppalen met kettingen. Inwendig vertrek met geschilderd plafond; op de verdieping vertrek met gesneden versiering; enige met rococo ornament versierde schoorstenen.
Aan de achterkant is op de begane grond een vertrek met een plafondschilderingen. Aan de voorkant op de eerste verdieping is een kamer die versierd is met houtsnijwerk. Verder kent het gebouw verschillende schoorstenen met versieringen in rococostijl.
Van 1918 tot 1964 bewoonde Mr. A. Oudegeest, eveneens kantonrechter, Stromarkt 8. Nadien was de directie van Kluwer’s Uitgeversmij. er jarenlang gevestigd.

Op de foto het interieur mogelijk uit 1850-1900.

Roelant Savery verwijst hier waarschijnlijk naar de schouw in het huis aan de Stromarkt 8 te Deventer (het vroegere Badenhuis), waarin een groot schilderij van Savery was opgenomen.
De schouw behoorde bij een van de voorname zeventiende-eeuwse huizen van Deventer. Het pand is vooral bekend omdat Jacob Revius er tussen 1618 en 1641 woonde; in de beschrijvingen van het interieur wordt de Savery-schouw genoemd als een opvallend onderdeel.
Rond 1988 is deze schouw (met het schilderij) verwijderd. De reden was vermoedelijk de toenmalige restauratie- en herinrichtingsgeschiedenis van het pand; de schouw zelf wordt sindsdien niet meer als onderdeel van het interieur op locatie genoemd. Het is een bijzonder verlies, omdat een origineel zeventiende-eeuws interieuronderdeel met een werk van Savery in situ zeer zeldzaam was. De vraag rijst hier, “waar is dit schilderij gebleven ??”

Roelant Savery