Keizerstraaat

Hotel de Keizer

 

 

Keizerstraat – 1927

Keizerstraat, datum onbekend.

1925: Keizerstraat

De Nederlandsche Bank (DNB)

Deventer kende in de 19e en 20e eeuw een lokaal agentschap van De Nederlandsche Bank (DNB), dat onder meer gevestigd was aan de Kleine Poot (nummer 18)

Historische feiten

• Agentschap: Na de Bankwet van 1863 opende DNB in diverse belangrijke handelssteden regionale kantoren, waaronder in Deventer.
• Taken: De lokale agent beheerde de geldstromen, hield toezicht op de handel in edelmetaal en ondersteunde het lokale zakenleven en de handel.
• Panden: In 1901 verrees aan de Kleine Poot 18 een kenmerkend neorenaissance-kantoorpand, ontworpen door architect M. van Harte in opdracht van W. Evekink, die destijds agent van De Nederlandsche Bank was. Het pand werd gebouwd op de plek van het historische huis ‘Het Lam’.

Het riool onder de Keizerstraat.

Het was zeer bijzonder om 4 meter onder het maaiveld van het oude deel van de Gemeente Deventer te kunnen wandelen. Met rondom perfect metselwerk en volledig traditioneel van zeker 120 jaar oud. Het is haast niet te bevatten hoe gaaf het metselwerk na zoveel jaren nog is. Rondingen en bochten zien eruit alsof het computertekeningen zijn. Dit metselwerk is 100% met een kalkmortel gebouwd. Deze riolen zijn natuurlijk in al die jaren onderhevig geweest aan bewegingen in de grondstructuur. Doch kent het geheel amper schade, doordat de mortel het riool een flexibiliteit geeft, alsof het gaat om een grote stofzuigerslang. Ook de stenen op zich zijn totaal onaangetast, alsof ze net gebakken zijn (de mortel is zelfopofferend aan de steen). Verzanding is hierop nog aanwezig, er zijn zelfs plaatsen gevonden waar de afdrukken van de voeger nog in de voeg stonden. Dit na zoveel jaren met zo’n zware belasting van rioolwaternitraten en sulfaten. We hebben enkel schade kunnen vinden, welke ontstaan is door een constructieve verandering die wellicht later in de tijd is veroorzaakt. Deze zal gerepareerd en hersteld moeten worden om verdere schade te doen voorkomen. Ook deze reparaties zullen natuurlijk moeten gebeuren met een 100% gebonden kalkmortel. Zou dit niet gebeuren, dan zou de E-modules van de reparatie een afwijkend gedrag vertonen ten opzichte van het resterende metselwerk. Dit zou in de loop der jaren ongetwijfeld schade gaan veroorzaken.gsHet bijzondere aan dit riool is dat het gemiddeld genomen 2,05 meter hoog is. Dit betekend dat je gewoon in het riool kunt lopen en staan. Hierdoor waren er geen belemmeringen in het uitvoeren van herstel werkzaamheden. Het riool is vroeger onderdeel geweest van de grachtengordel van Deventer. In de periode dat het riool zijn intrede is gaan doen in Deventer, is dit gedeelte van het riool op de bodem van de gracht gebouwd en overkoepelend dichtgemetseld. Dit stuk van de gracht is dichtgegooid en is de Keizerstraat geworden.
Op een gegeven moment werd er aangeklopt door de heer Hattinga Verschure. Deze bekende topografisch kunstenaar in Deventer en wilde graag het riool in om daar een schilderij van te maken. De heer Hattinga Verschure is naar beneden gegaan en heeft in een uur tijd dit mooie tekening gemaakt.

Huize Louise

Huize Louise (1924–1991) was een markant bejaardenhuis op de hoek van de Keizerstraat en de Gedempte Gracht in Deventer. Het werd in 1924 gebouwd voor de Vereniging Pro Senectute, een landelijke protestants-christelijke organisatie die zich richtte op huisvesting en verzorging van protestantse ouderen. De landelijke vereniging werd in 1922 opgericht. In tegenstelling tot de algemene gemeentelijke armen- of gasthuizen, richtte Pro Senectute zich specifiek op senioren uit de ‘beschaafde stand’. Dit waren vaak verarmde, alleenstaande burgers, intellectuelen of ouderen uit de betere kringen die met gelijkgestemden hun oude dag wilden doorbrengen.
De naam Pro Senectute komt uit het Latijn en betekent letterlijk “Voor de ouderdom”. De Deventer afdeling kon al snel na de landelijke oprichting een eigen tehuis realiseren. Dit was mogelijk dankzij een flinke schenking van de filantroop A. de la Fontaine. Het rusthuis werd vernoemd naar zijn echtgenote, Louise de la Fontaine Verwey.
Huize Louise bood bewoners een eigen slaapkamer, maar ook gemeenschappelijke salon- en woonvertrekken. Dit sloot aan bij de gedachte om ouderen een ‘fatsoenlijk’ en standstatig thuis te bieden waarin sociale interactie centraal stond.
Het ontwerp was van de Deventer architect W.P.C. Knuttel (Willem Paulus Cornelis Knuttel), destijds een bekende architect/stadsarchitect in Deventer) die in dezelfde periode ook bekend werd door de aanleg van het latere “Knutteldorp”
Het gebouw stond formeel aan de Keizerstraat 22, op een opvallende driehoekige locatie tussen de Keizerstraat en de Gedempte Gracht. Het was een fraai voorbeeld van baksteenarchitectuur uit het interbellum. De achter- of zijgevel lag aan de Gedempte Gracht.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg de locatie aan de Keizerstraat het zwaar te verduren door de strategische ligging nabij het station. Op 5 oktober 1944 werden de direct aangrenzende hoekpanden zwaar getroffen tijdens geallieerde luchtaanvallen. Hoewel omliggende panden in puin werden gelegd, bleef Huize Louise grotendeels gespaard. In april 1945 deed het gebouw zelfs kortstondig dienst als strategische uitvalsbasis voor de Canadese bevrijders.
In de decennia na de oorlog veranderde de ouderenzorg in Nederland radicaal. De kleinschalige, standsbewuste opzet van de vroege vereniging paste steeds minder in de moderne, gesubsidieerde en aan strenge overheidseisen gebonden verzorgingshuiszorg.
Omdat het monumentale bakstenen pand niet meer voldeed aan de moderne eisen van een verpleeg- of verzorgingstehuis, besloot de vereniging de zorglocatie in Deventer af te stoten. Het pand werd in 1991 gesloopt en de grond werd verkocht voor de bouw van Résidence de Leeuwenbrug. Huize Louise ging in 1991 volledig tegen de vlakte, om plaats te maken voor de grootschalige nieuwbouwplannen.
De transformatie van de Keizerstraat en de Gedempt Gracht markeert een van de meest ingrijpende periodes van stadsvernieuwing in het centrum van Deventer. In een tijdsbestek van slechts enkele jaren veranderde de entree van de binnenstad van een historisch, kleinschalig straatbeeld in een modern cultureel en zakelijk centrum. Groot-Hotel Leeuwenbrug, dit bekende hotel, dat er niet ver vandaan stond, werd eind jaren tachtig al gesloopt om de herontwikkeling van de hele zone te starten.

De Leeuwenbrug

Omstreeks 1880 werd tegenover de Keizerstraat de Leeuwenbrug over de Singelgracht, destijds de buitengracht van de stad, gebouwd. De brug werd in 1881 ontworpen door stadsarchitect W.C. Metselaar en vormde de belangrijkste verbinding tussen het station van het Staatsspoor en de Keizerstraat. Haar naam ontleende zij aan de karakteristieke leeuwenbeelden die op de vier hoeken stonden.

Op foto’s van de brug zijn op de achtergrond de Rijkskweekschool en de twee herenhuizen aan de Singel te zien. De brug speelde een belangrijke rol in het dagelijks verkeer en de bevoorrading van de stad. Via de gracht konden schippers onder meer het Sint Geertruidenziekenhuis aan de Singel en de omliggende herenhuizen van brandstof en andere goederen voorzien.

In 1922 werd de Leeuwenbrug gesloopt. Nadat de buitengracht was gedempt, verrees op deze locatie tussen 1923 en 1926 voor A. van Wely het Hotel De Leeuwenbrug. In de kelder van het hotel bevond zich de bekende bar De Leeuwenkuil. In dezelfde periode werd verderop in de Keizerstraat het bejaardenhuis Huize Louise gebouwd, een ontwerp van architect Knuttel uit 1922.

Aan het einde van de jaren tachtig veranderde het gebied ingrijpend. In 1989 werd Hotel De Leeuwenbrug gesloopt en in 1991 volgde Huize Louise. In 1990 startte de bouw van het eerste deel van het kantorencomplex De Leeuwenbrug, dat vanwege zijn opvallende vorm al snel de bijnaam “De Kassa” kreeg. In december 1993 begon de bouw van het Cultureel Centrum De Leeuwenbrug, met daarnaast het appartementencomplex Résidence de Leeuwenbrug op de locatie van het voormalige Huize Louise. Het cultureel centrum bood onderdak aan de Deventer Schouwburg, Filmhuis De Keizer en het centrum voor de kunsten De Leeuwenkuil, waarin de muziekschool en het Kreatief Centrum werden ondergebracht. In 1996 werd begonnen met de bouw van het tweede, aanzienlijk lagere deel van het kantorencomplex.

Met deze herontwikkeling verdwenen zowel de historische brug als het hotel uit het stadsbeeld. Op de plaats van de brug kwam een dam over de gracht tegenover de Singelstraat. Tussen de kantoren en de schouwburg werd een smalle gracht aangelegd, terwijl het Stationsplein veranderde in een uitgestrekt stenen plein. Ook dit gebied bleef echter in beweging en werd later opnieuw onderwerp van stedelijke vernieuwing.

Hotel de Leeuwenbrug

Omstreeks 1880 werd de Leeuwenbrug over de Singelgracht tegenover de Keizerstraat gebouwd. De brug ontleende haar naam aan de leeuwen die de hoeken sierden. (Er gaan hardnekkige verhalen rond dat de toenmalige eigenaar van het hotel de leeuwen, voor de sloop, heeft meegenomen om ze bij de oprit van zijn eigen woning te plaatsen). Links van de brug (komend vanaf het station) stond het grote hotel ‘De Leeuwenbrug’, gebouwd tussen 1923 en 1926. In de kelder van het hotel was een bar die de ‘Leeuwenkuil’ heette.
Het hotel stond aan de rand van de historische binnenstad, direct tegenover de Leeuwenbrug over de Singelgracht.
Nog in 1955 was Hotel-Restaurant De Leeuwenbrug een prominent en geliefd hotel aan de Keizerstraat in Deventer. In 1955 was Hotel De Leeuwenbrug nog in bedrijf als hotel, maar de glorietijd liep langzaam af richting de jaren zestig.
In de kelder van het hotel bevond zich de bar genaamd ‘De Leeuwenkuil’, destijds een van de eerste echte bars in Deventer en een populaire plek voor een ‘afzakkertje’ na een avondje uit.
Naast hotelgasten werd de locatie veelvuldig gebruikt voor officiële gelegenheden, zoals trouwfeesten en diners.
In 1970 kon de eigenaar, de heer Roelofsen, geen koper vinden voor het noodlijdende hotel.
Het gebouw werd toen gekocht door T&D Verblifa, dat het gebruikte als pension voor Turkse gastarbeiders.
Verderop in de Keizerstraat stond links bejaardenhuis ‘Huize Louise’, gebouwd in 1922 door architect Knuttel en in 1991 ging het bejaardenhuis tegen de vlakte.
In 1990 begon de bouw van het eerste deel van het kantorencomplex ‘De Leeuwenbrug’, dat al gauw de ‘Kassa’ werd genoemd. In 1996 ging de bouw van het tweede, veel lagere, gedeelte van het kantorencomplex ‘De Leeuwenbrug’ van start.
In december 1993 werd met de bouw van het cultureel centrum ‘De Leeuwenbrug’ begonnen met daarnaast een appartementencomplex ‘Résidence de Leeuwenbrug’, dat op de plaats van ‘Huize Louise’ staat. In het cultureel centrum kwamen de Deventer Schouwburg, Filmhuis ‘De Keizer’ en het centrum voor de kunsten ‘De Leeuwenkuil’, (voormalige Muziekschool en voormalig Kreatief Centrum).
De brug met de leeuwen verdween; in plaats daarvan kwam er een dam over de gracht. Tussen de kantoren en de schouwburg is een smalle gracht gegraven, en het stationsplein werd een kale, stenen vlakte. Maar later ging dit gebied opnieuw op de schop.

Hoek Keizerstraat met de Singel.

Beltman, H.H. (Steenzagerij en Polijsterij)

Vanaf: 1850 tot 1962
Adressen: Keizerstraat 16, Deventer; Handelskade, Deventer (kantoor
Eigenaars: H.H. Beltman eigenaar
Produkten:
Merken:

In 1850 wordt de Stoom-, Steenzagerij en Polijsterij van H.H. Beltman opgericht. In 1890 vestigen zij zich in een nieuw bedrijfspand aan de Handelskade 5-11 in Deventer. Voor 1894 was de firma gevestigd aan de Keizerstraat 29, Deventer. Beltman was gespecialiseerd in de bewerking van zandsteen, hardsteen, graniet en marmer. In het Stadsarchief bevinden zich een aantal foto’s, o.a. van het interieur met dhr. Beltman. Beltman heeft omvangrijk restauratiewerk uitgevoerd o.a. aan de Grote en Bergkerk en is betrokken geweest bij de bouw van o.a. de Keizerstraat, Deventer. In 1962 is het bedrijf opgeheven. Begin jaren ’80 zijn de panden aan de Handelskade gesloopt. Twee paaltjes aan de Lokersdijk zijn van deze steenhouwerij. Het steenwerk van de Wilhelminafontein ook. Beltman bouwt ± 1895 aan de Handelskade no. 5-11. In 1913 komt daar een cyl. zaagmachine i.p.v. de horizontale.