Keizerstraaat

Hotel de Keizer

Keizerstraat – 1927

Keizerstraat, datum onbekend.

1925: Keizerstraat

Het riool onder de Keizerstraat.

Het was zeer bijzonder om 4 meter onder het maaiveld van het oude deel van de Gemeente Deventer te kunnen wandelen. Met rondom perfect metselwerk en volledig traditioneel van zeker 120 jaar oud. Het is haast niet te bevatten hoe gaaf het metselwerk na zoveel jaren nog is. Rondingen en bochten zien eruit alsof het computertekeningen zijn. Dit metselwerk is 100% met een kalkmortel gebouwd. Deze riolen zijn natuurlijk in al die jaren onderhevig geweest aan bewegingen in de grondstructuur. Doch kent het geheel amper schade, doordat de mortel het riool een flexibiliteit geeft, alsof het gaat om een grote stofzuigerslang. Ook de stenen op zich zijn totaal onaangetast, alsof ze net gebakken zijn (de mortel is zelfopofferend aan de steen). Verzanding is hierop nog aanwezig, er zijn zelfs plaatsen gevonden waar de afdrukken van de voeger nog in de voeg stonden. Dit na zoveel jaren met zo’n zware belasting van rioolwaternitraten en sulfaten. We hebben enkel schade kunnen vinden, welke ontstaan is door een constructieve verandering die wellicht later in de tijd is veroorzaakt. Deze zal gerepareerd en hersteld moeten worden om verdere schade te doen voorkomen. Ook deze reparaties zullen natuurlijk moeten gebeuren met een 100% gebonden kalkmortel. Zou dit niet gebeuren, dan zou de E-modules van de reparatie een afwijkend gedrag vertonen ten opzichte van het resterende metselwerk. Dit zou in de loop der jaren ongetwijfeld schade gaan veroorzaken.gsHet bijzondere aan dit riool is dat het gemiddeld genomen 2,05 meter hoog is. Dit betekend dat je gewoon in het riool kunt lopen en staan. Hierdoor waren er geen belemmeringen in het uitvoeren van herstel werkzaamheden. Het riool is vroeger onderdeel geweest van de grachtengordel van Deventer. In de periode dat het riool zijn intrede is gaan doen in Deventer, is dit gedeelte van het riool op de bodem van de gracht gebouwd en overkoepelend dichtgemetseld. Dit stuk van de gracht is dichtgegooid en is de Keizerstraat geworden.
Op een gegeven moment werd er aangeklopt door de heer Hattinga Verschure. Deze bekende topografisch kunstenaar in Deventer en wilde graag het riool in om daar een schilderij van te maken. De heer Hattinga Verschure is naar beneden gegaan en heeft in een uur tijd dit mooie tekening gemaakt.

Huize Louise

Huize Louise (1924–1991) was een markant bejaardenhuis op de hoek van de Keizerstraat en de Gedempte Gracht in Deventer. Het werd in 1924 gebouwd voor de Vereniging Pro Senectute, een landelijke protestants-christelijke organisatie die zich richtte op huisvesting en verzorging van protestantse ouderen. De landelijke vereniging werd in 1922 opgericht. In tegenstelling tot de algemene gemeentelijke armen- of gasthuizen, richtte Pro Senectute zich specifiek op senioren uit de ‘beschaafde stand’. Dit waren vaak verarmde, alleenstaande burgers, intellectuelen of ouderen uit de betere kringen die met gelijkgestemden hun oude dag wilden doorbrengen.
De naam Pro Senectute komt uit het Latijn en betekent letterlijk “Voor de ouderdom”. De Deventer afdeling kon al snel na de landelijke oprichting een eigen tehuis realiseren. Dit was mogelijk dankzij een flinke schenking van de filantroop A. de la Fontaine. Het rusthuis werd vernoemd naar zijn echtgenote, Louise de la Fontaine Verwey.
Huize Louise bood bewoners een eigen slaapkamer, maar ook gemeenschappelijke salon- en woonvertrekken. Dit sloot aan bij de gedachte om ouderen een ‘fatsoenlijk’ en standstatig thuis te bieden waarin sociale interactie centraal stond.
Het ontwerp was van de Deventer architect W.P.C. Knuttel (Willem Paulus Cornelis Knuttel), destijds een bekende architect/stadsarchitect in Deventer) die in dezelfde periode ook bekend werd door de aanleg van het latere “Knutteldorp”
Het gebouw stond formeel aan de Keizerstraat 22, op een opvallende driehoekige locatie tussen de Keizerstraat en de Gedempte Gracht. Het was een fraai voorbeeld van baksteenarchitectuur uit het interbellum. De achter- of zijgevel lag aan de Gedempte Gracht.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog kreeg de locatie aan de Keizerstraat het zwaar te verduren door de strategische ligging nabij het station. Op 5 oktober 1944 werden de direct aangrenzende hoekpanden zwaar getroffen tijdens geallieerde luchtaanvallen. Hoewel omliggende panden in puin werden gelegd, bleef Huize Louise grotendeels gespaard. In april 1945 deed het gebouw zelfs kortstondig dienst als strategische uitvalsbasis voor de Canadese bevrijders.
In de decennia na de oorlog veranderde de ouderenzorg in Nederland radicaal. De kleinschalige, standsbewuste opzet van de vroege vereniging paste steeds minder in de moderne, gesubsidieerde en aan strenge overheidseisen gebonden verzorgingshuiszorg.
Omdat het monumentale bakstenen pand niet meer voldeed aan de moderne eisen van een verpleeg- of verzorgingstehuis, besloot de vereniging de zorglocatie in Deventer af te stoten. Het pand werd in 1991 gesloopt en de grond werd verkocht voor de bouw van Résidence de Leeuwenbrug. Huize Louise ging in 1991 volledig tegen de vlakte, om plaats te maken voor de grootschalige nieuwbouwplannen.
De transformatie van de Keizerstraat en de Gedempt Gracht markeert een van de meest ingrijpende periodes van stadsvernieuwing in het centrum van Deventer. In een tijdsbestek van slechts enkele jaren veranderde de entree van de binnenstad van een historisch, kleinschalig straatbeeld in een modern cultureel en zakelijk centrum. Groot-Hotel Leeuwenbrug, dit bekende hotel, dat er niet ver vandaan stond, werd eind jaren tachtig al gesloopt om de herontwikkeling van de hele zone te starten.

Hotel de Leeuwenbrug

Omstreeks 1880 werd de Leeuwenbrug over de Singelgracht tegenover de Keizerstraat gebouwd. De brug ontleende haar naam aan de leeuwen die de hoeken sierden. (Er gaan hardnekkige verhalen rond dat de toenmalige eigenaar van het hotel de leeuwen, voor de sloop, heeft meegenomen om ze bij de oprit van zijn eigen woning te plaatsen). Links van de brug (komend vanaf het station) stond het grote hotel ‘De Leeuwenbrug’, gebouwd tussen 1923 en 1926. In de kelder van het hotel was een bar die de ‘Leeuwenkuil’ heette.
Het hotel stond aan de rand van de historische binnenstad, direct tegenover de Leeuwenbrug over de Singelgracht.
Nog in 1955 was Hotel-Restaurant De Leeuwenbrug een prominent en geliefd hotel aan de Keizerstraat in Deventer. In 1955 was Hotel De Leeuwenbrug nog in bedrijf als hotel, maar de glorietijd liep langzaam af richting de jaren zestig.
In de kelder van het hotel bevond zich de bar genaamd ‘De Leeuwenkuil’, destijds een van de eerste echte bars in Deventer en een populaire plek voor een ‘afzakkertje’ na een avondje uit.
Naast hotelgasten werd de locatie veelvuldig gebruikt voor officiële gelegenheden, zoals trouwfeesten en diners.
In 1970 kon de eigenaar, de heer Roelofsen, geen koper vinden voor het noodlijdende hotel.
Het gebouw werd toen gekocht door T&D Verblifa, dat het gebruikte als pension voor Turkse gastarbeiders.
Verderop in de Keizerstraat stond links bejaardenhuis ‘Huize Louise’, gebouwd in 1922 door architect Knuttel en in 1991 ging het bejaardenhuis tegen de vlakte.
In 1990 begon de bouw van het eerste deel van het kantorencomplex ‘De Leeuwenbrug’, dat al gauw de ‘Kassa’ werd genoemd. In 1996 ging de bouw van het tweede, veel lagere, gedeelte van het kantorencomplex ‘De Leeuwenbrug’ van start.
In december 1993 werd met de bouw van het cultureel centrum ‘De Leeuwenbrug’ begonnen met daarnaast een appartementencomplex ‘Résidence de Leeuwenbrug’, dat op de plaats van ‘Huize Louise’ staat. In het cultureel centrum kwamen de Deventer Schouwburg, Filmhuis ‘De Keizer’ en het centrum voor de kunsten ‘De Leeuwenkuil’, (voormalige Muziekschool en voormalig Kreatief Centrum).
De brug met de leeuwen verdween; in plaats daarvan kwam er een dam over de gracht. Tussen de kantoren en de schouwburg is een smalle gracht gegraven, en het stationsplein werd een kale, stenen vlakte. Maar later ging dit gebied opnieuw op de schop.

Hoek Keizerstraat met de Singel.