Zwolseweg
Bombardement
Op zaterdagmiddag 28 oktober 1944 werd de kruising van de Zwolseweg en de Schoolstraat in Deventer zwaar getroffen door een geallieerd bombardement. Het eigenlijke strategische doel van de geallieerden was de nabijgelegen spoorbrug over de IJssel. Omdat de bommen door de hevige Duitse luchtafweer vanaf grote hoogte moesten worden losgelaten, misten ze hun doel. Ze kwamen terecht in de omliggende woonwijken.
Op de hoek van de Zwolseweg en de Schoolstraat stond een grote galanteriezaak (een winkel in luxe huishoudelijke artikelen en snuisterijen). Dit pand kreeg een voltreffer en werd volledig van de kaart geveegd. Direct om de hoek in de Schoolstraat werden een bloemenwinkel en drie aangrenzende huizen compleet verwoest. Daarachter stortten nog eens 8 tot 10 woningen in, waarbij veel slachtoffers vielen.
Heilig Hartkerk zonder toren
Zwolseweg met links de Sallandstraat en rechts begint de st. Jurrienstraat
Slagerij van Anton Hunink aan de Zwolseweg 51
Voormalige Gemeente Spaarbank Deventer
De Voormalige Gemeente Spaarbank was ruim anderhalve eeuw een vertrouwde financiële instelling in Deventer. De bank werd opgericht in 1841 en bleef actief tot 1973. Het hoofdgebouw aan Brink 64, op de hoek met de Assenstraat, vormt nog altijd een markant punt in de binnenstad. Het pand is een rijksmonument, waarvan het linkerdeel – de Blauwe Steen – een geschiedenis kent die teruggaat tot 1428.
In de late 19e en vroege 20e eeuw speelde de Gemeentelijke Spaarbank een belangrijke rol voor de lokale bevolking. Naast het hoofdgebouw aan de Brink had de bank meerdere vestigingen in de stad. Een daarvan bevond zich aan Zwolseweg 64, waar een wijkfiliaal was ingericht voor bewoners van omliggende buurten zoals Platvoet en Rijsterborgh. Uit herinneringen van oud‑inwoners blijkt dat dit filiaal decennialang een vertrouwd beeld was in de straat, en dat kinderen er regelmatig hun spaarpotje kwamen legen.
Na 1973 ging de organisatie verder onder de naam Stichting Spaarbank Deventer, een periode die duurde tot 1987. In de loop van de tijd verhuisde het hoofdkantoor naar de Stromarkt, terwijl het monumentale pand aan de Brink zijn historische uitstraling behield.
Het voormalige filiaal aan de Zwolseweg 64 heeft inmiddels een nieuwe functie gekregen. Het gebouw is verbouwd tot woning, waarbij de oorspronkelijke structuur en monumentale waarde zorgvuldig zijn behouden. Zo blijft een tastbaar deel van de Deventer financiële geschiedenis zichtbaar in het straatbeeld.
Garage Auto Deventer
De locatie Zwolseweg 99 in Deventer kent een rijke industriële en automotive historie. De specifieke vermelding van Garage Auto Deventer B.V. met het jaartal 1983 markeert een van de laatste actieve bedrijfsperiodes op dit terrein voordat het een woonbestemming kreeg. De historische tijdlijn van dit specifieke adres en het autobedrijf ziet er als volgt uit:
1867 – 1922: Industriële oorsprong
Voordat er auto’s stonden, bouwde de firma G.I. Hamer hier in 1867 een fabriek. Dit werd later de N.V. Deventer IJzeraardenbuizen- en Terracottafabriek (en de gresbuizenindustrie). Er werden onder andere rioolbuizen en vuurvaste stenen gemaakt. De fabriek sloot de deuren in 1922.
Jaren 20 – Jaren 70: Ford-garage
Vanaf de jaren twintig vestigde zich op dit complex de bekende garage J. Moerbeek en Haaxman N.V., destijds de officiële Ford-dealer voor de regio. Voor het pand stonden de kenmerkende klassieke benzine-, water- en luchtpompen.
1960-1970 Garage v.d. Kolk
1983: Garage Auto Deventer B.V.
Rond deze periode veranderde de opzet en ging het bedrijf (of een deel van de activiteiten) over in Auto Deventer B.V.. Het jaartal 1983 markeert de registratie of activiteit onder deze specifieke naam op de locatie Zwolseweg 99.
Eind jaren tachtig moest het autobedrijf, net als veel andere bedrijven aan de Zwolseweg, definitief plaatsmaken voor de uitbreiding van woningbouw. De oude karakteristieke Ford-garage werd uiteindelijk in 1990 gesloopt.
1997 – Heden: Woonhuizen
In 1997 zijn op exact deze locatie moderne, royale woonhuizen gebouwd (zoals Zwolseweg 99 en 99-A). Waar vroeger de auto’s en de gresbuizenovens stonden, ligt nu een rustig deel van de gezinswijk Zandweerd
Zwolseweg tijdens hoog water: Opname begin januari 1920.
Voltooing van de noordrand van de Zandweerd
Rond 1960 was de wijk Zandweerd, een van de belangrijkste naoorlogse uitbreidingswijken van Deventer, grotendeels voltooid. Vooral de noordrand van de wijk had in de jaren vijftig haar definitieve vorm gekregen. Vanaf deze stadsrand strekte zich naar het noorden nog een vrijwel onbebouwd en landelijk gebied uit. De buurtschappen Platvoet en Borgele behoorden destijds nog tot de gemeente Diepenveen, die pas op 1 augustus 1960 gedeeltelijk bij Deventer werd gevoegd.
De stad ging toen nog abrupt overging in het open landschap van weilanden, akkers en enkele boerderijen. Door dit gebied liep de Zwolseweg, die via het oude tolhuis naar de kruising met de Lokersdijk op de Platvoet voerde. Langs deze route herkennen we achter het tolhuis onder meer bakker Teunissen, Hotel De Platvoet en aan de overzijde het huis Sonita, vanwege zijn opvallende beschildering beter bekend als “Villa Kakelbont”. Ook de inmiddels vervallen speeltuin is nog zichtbaar.
Niet zichtbaar zijn de woningen aan de verdwenen Achterweg. In deze eenvoudige huisjes woonden vroeger veel arbeidersgezinnen, waarvan velen werkzaam waren bij de steenfabriek. Daarnaast lagen in het gebied diverse uitspanningen, landgoederen en boomrijke terreinen, waaronder delen van landgoed Rande.
Het beeld verschilt sterk van de huidige situatie. De latere woonwijk Borgele-Platvoet bestond nog niet; van de flats aan de Dreef en de Havezatelaan was nog geen sprake. Pas in de tweede helft van de jaren zestig veranderde het landschap ingrijpend. Door de grote woningbehoefte van die tijd werd het agrarische gebied ten noorden van Zandweerd ontwikkeld tot de nieuwe woonwijk Borgele-Platvoet. Tussen 1966 en 1972 verrezen hier de meeste woningen, portiekflats en de karakteristieke torenflats die het gebied vandaag de dag kenmerken.
Zo toont de foto een overgangsmoment in de geschiedenis van Deventer: de stad eindigde nog bij de noordrand van Zandweerd, terwijl daarachter de akkers, weilanden en boerderijen van Borgele en Platvoet lagen, kort voordat dit landelijke gebied plaatsmaakte voor een grootschalige stadsuitbreiding.
Hotel-Café-Restaurant De Platvoet
Hotel-Café-Restaurant De Platvoet in Deventer bestaat in zijn oorspronkelijke vorm niet meer. Het was in de eerste helft van de 20e eeuw een zeer bekend familiehotel en uitgaansgelegenheid, maar het pand werd rond 1960/1961 afgebroken om plaats te maken voor woningbouw en een nieuwe toegangsweg.
In de 19e en vooral vroege 20e eeuw groeide het uit tot het bekende familiehotel “De Oude Platvoet” met café en restaurant.
Het hotel stond op de hoek van de Zwolseweg en de Overstichtlaan.
De Platvoet stond bekend om zijn grote speeltuin, terras en een danszaal met een “Wonderpanneorgel”. Het was een geliefd uitje voor inwoners van Deventer.
De “Oude” en “Nieuwe” Platvoet.
De Nieuwe Platvoet was een café-restaurant aan de overkant van de weg, opgericht in 1851 door Albert van Weenum. Het pand van dit voormalige café is nog steeds te zien aan de Zwolseweg. Dat pand bleef bestaan en kreeg later een andere bestemming (o.a. Chinees restaurant).
