Graven

Deze straat, tussen de Stromarkt en de Nieuwe Markt, maakt waarschijnlijk onderdeel uit van het vroegstedelijke stratenpatroon dat rond 850 is ontstaan. De primaire verkavelingsassen werden op regelmatige afstanden onderling verbonden door haaks op de IJssel gelegen straten. De Graven, met in het verlengde daarvan de noordwestelijke zijde van de Stromarkt en de Engestraat, is één van deze verbindingsstraten. Het plangebied ligt daarmee op de kruising van een primaire verkavelingsas (Bruynssteeg-Sandrasteeg-Assenstraat) en de haakse verbindingsstraat Graven-Engestraat. Dit kruispunt bevindt zich midden op de Stromarkt . De straatnaam Graven voor het meest zuidelijke deel van de route wijst op de aanwezigheid van een gracht (vgl. het Duitse ‘Graben’). Deze gracht is tijdens een archeologisch onderzoek aangetroffen op de hoek van de Nieuwe Markt en de Graven. Deze gracht, die het bisschoppelijk hof aan de Nieuwe Markt en mogelijk ook de overige delen van het kerkelijke immuniteitsgebied omgaf, liep vermoedelijk evenwijdig aan de Graven. Aangezien de Graven tot het oudste stratenpatroon van Deventer behoort, is het waarschijnlijk dat de gracht naast de straat heeft gelopen en dat beiden in tegelijkertijd hebben gefunctioneerd. Daarmee bevindt het verloop van de gracht zich waarschijnlijk onder de huizen aan de oostelijke zijde van de Graven. De gracht langs de Graven is vermoedelijk in de 13 de eeuw gedempt. Aan de Nieuwe Markt ging dit gepaard met een structurele ophoging van het omringende terrein. De depressie van de gracht werd onder meer opgevuld met allerhande afval. Waarschijnlijk is het terrein van de gedempte gracht vrij snel bebouwd. Aanvankelijk ging het waarschijnlijk grotendeels om houten bebouwing, voornamelijk van ambachtslieden, zoals schoenmakers. In de late Middeleeuwen concentreerden de schoenmakers zich namelijk in de Graven. Op de hoek van de Stromarkt en de Graven stond in 1592 de Sint-Pietersvicarie. (de huidige panden Stromarkt 29, Graven 1, 3 en 5). 8 Dit huis werd bewoond door de priesters van het Sint- Pietersaltaar in de Lebuïnuskerk en behoorde tot de kapittelhuizen in kerkelijk bezit. Mogelijk bestond dit pand al in of voor 1334. 9 De overige stenen bebouwing aan de Graven zal waarschijnlijk van latere datum zijn en behoorde niet tot het kerkelijk bezit.

Graven 8: verbouwing 1884. 10: jaartalsteen 1641 (niet op foto te zien) 1945 herstel van oorlogsschade, 1951 restauratie voorgevel (arch. W. P. C. Knuttel). 12- 14: jaartalankers; 1902 (arch. G. en W. te Riele), 1958 voorgevel gewijzigd. 16- 18: jaartalsteen; 1652 huisnaam ” De blauwe hand ” (steen boven jaartalsteen), 1975 verbouw en restauratie (arch. E. Lebbink).

1994: Deventer- Graven 8 t/m 18 (achtergevels)