Bergpoortstraat

Bergoortstraat 1908

Stoomgrutterij en lijnmeelfabriek van G. Wijers

De firma G. Wijers werd al in 1780 opgericht en was tot 1891 gevestigd in de Menstraat in de binnenstad.
Na de ontmanteling van de vestingwerken verhuisde het bedrijf naar de Bergpoortstraat om gebruik te maken van de betere bereikbaarheid via de IJssel. De fabriek produceerde diverse soorten meel en veevoer, waaronder gruttenmeel, maismeel en lijnmeel.

Het achterste deel, de markante graansilo, werd in 1899 gebouwd naar een ontwerp van architect J. Beltman. Het is gevestigd op de plek van het voormalige bastion ‘Orange’. De silo heeft een karakteristieke houten binnenconstructie met negen opslagvakken (karen) van ongeveer 15 meter hoog.
Het voorste gedeelte, bestaande uit een fabriek met magazijn, werd begin 20e eeuw (circa 1907) toegevoegd aan de silo. Dit gebouw is opgetrokken in baksteen op een bijna driehoekige plattegrond en telt vier bouwlagen onder een afgeknot zadeldak.
Later in de 20e eeuw (rond 1937/1939) werd het volledige complex overgenomen door de nabijgelegen stoomolieslagerij van de gebroeders Ten Hove. Met name bleef de silo nog tot 1987 in gebruik.
Sinds 2005 heeft het complex een nieuwe functie na een grondige restauratie door N.V. Bergkwartier.
Tegenwoordig is de silo een rijksmonument en herbestemd als archeologisch depot.

Rond 1995 was de herbestemming van de Bergpoortstraat een groot discussiepunt. Het historische complex van arbeiderswoningen en de nabijgelegen inktfabriek aan de Bergsingel werden in deze periode aangewezen als gemeentelijk monument. De monumentale graansilo (Pakhuis Weijers) met zijn unieke houten binnenwerk werd behouden en gerenoveerd tot archiefruimte.
Terwijl sommige delen (zoals de arbeidershuisjes) werden gered, werd de historische gevelwand uit 1848 (gebouwd door de Gebr. Beltman) na lang getouwtrek uiteindelijk in 1997 gesloopt. Dit maakte plaats voor de huidige stadsvernieuwingsprojecten en appartementen.

Holterman en Ten Hove

De broers H.A.W. ten Hove en J. Holterman-ten Hove starten in 1891 een fabriek. De windoliemolen uit 1734 aan de Klinkenbeltsweg, de Holtermansmolen – herbouwd in 1814 -voldeed niet meer. Het hoofdbedrijf fabriceert raap- en lijnolie en produceert raap- en lijnkoeken en lijnmeel. Later was de Stoomolieslagerij v/h Gebroeders ten Hove was gevestigd aan de Berpoortstraat. De fabriek stond ook bekend als de stoomolieslagerij en zeepziederij Davo. In 1914 wordt de firma omgevormd tot een N.V. die inmiddels ook in Duitsland in Emmerich de Dampfoelfabrik bezit. In 1924 ontstaat er brand bij Ten Hove. In 1898 had de firma een pakhuis op Brink 47. In 1924 ontstaat er brand bij Ten Hove.
Zeeschepen voeren de zaden aan waarna ze met binnenschepen verder getransporteerd worden naar Deventer. De fabriek loopt in de Tweede Wereldoorlog ernstige schade op. Als er een dam in de Bergsingel gelegd wordt kunnen alleen spoorwagons en vrachtwagens nog het bedrijf van grondstoffen voorzien.

In 1949 is er kennelijk een samenwerkingsverband met de firma Wijers uit Deventer. Het logo in onderstaande advertentie bevat de naam Wijers maar ook het startjaar 1734 van Holterman en ten Hove

In 1965 wordt de naam veranderd: Olie- en Mengvoederindustrie Gebroeders Ten Hove N.V.
In 1972 neemt Golden Wonder de aandelen Ten Hove over. Kort daarop stopt de productie van olie. In 1987 neemt de Deventer Mengvoeder Centrale de productie van mengvoeders over en wordt het bedrijfsvoering in de panden van Ten Hove gestopt.