Beestenmarkt

De beestenmarkt ten noordoosten van de stadswal van Deventer staat al vermeld op een kaart uit ca. 1600.[1] In 1830 werd net buiten de Brinkpoort een driehoekig aarden plein aangelegd om er wekelijks, op dinsdag, veemarkt te kunnen houden. Deze plek, ongeveer tussen het huidige station en het spoorviaduct Brinkgreverweg, bestond uit niet veel niet meer dan rijen hekken, een boerderij met een bakkerij en een marktcafé. De spoorwegmaatschappij HIJSM kocht dit stuk land eind negentiende eeuw aan om er een emplacement met station aan te leggen.
De beestenmarkt werd in 1889 verplaatst naar de huidige locatie, 100 meter naar het noordoosten. De vroeg twintigste-eeuwse huizenrij aan de 1e Pauwenlandstraat die de noordgrens van het plein vormt is aangewezen als gemeentelijk monument.

Het café van Buitenweerd

De Beestenmarkt in de negentiende eeuw Het café van Buitenweerd was een historisch marktcafé in Deventer dat in de 19e eeuw aan de Oude Beestenmarkt lag. De familie Buitenweerd was destijds eigenaar van de boerderij en het aanpalende café. Rond 1875 legden fotografen het café vast aan de rechterzijde van de Beestenmarkt.

De Kraton Deventer bij de Beestenmarkt

In “de Kraton” was het niet zo prettig wonen (Kraton is een traditionele vorm van Javaanse paleisarchitectuur)
De Pauwenlanden,waaraan nu o.a. nog de Pauwen­landstraat herinnert, kent een rijke, meer dan honderd­jarige historie. Het gebied, behoorde vroeger bij hotel-herberg De Pauw en vandaar ook de naam Pauwenlanden. Het stadsdeel bestond vooral uit tuingrond en enkele boerde­rijtjes. Het hotel werd na de 2e We­reldoorlog afgebroken en op die plek werd later garage Oostendorp ge­bouwd (nu de Plus supermarkt) die nu ook alweer ver­scheidene jaren weg is. De her­berg die toen moest verdwijnen, was waarschijnlijk de derde edi­tie, want uit de historie blijkt dat in 1718 opdracht is gegeven voor de bouw van de Nieuwe Pauw. De Kraton zijn in de jaren ’30: 23 woningen gebouwd in 1879 op een binnenterrein ach­ter het hotel. Het binnenterrein was berucht om de slechte, onhygiënische leefomstandigheden en de overbevolking in de kleine huisjes.
Krappe behuizingen met een woonkeuken, een ka­mertje, twee bedsteden en een bergplaats. Oorspronkelijk gebouwd voor J. H. Brauckmann).
Dit wijkje was niet zo’n succes; al na enkele jaren was er sprake van ernstig verval. De verwaarloosde indruk moet wel in het tijdsbeeld geplaatst worden, maar er woon­den daar mensen van een twijfelachtig “allooi”. Het vuil werd gewoon op de binnen­plaats gestort en omdat er geen waterafvoersysteem bestond, werd de ruimte binnen de kortste keren een grote stinkende mod­derpoel. In 1904 werden de huisjes door toenmalige ei­genaar, de woningbouwvereni­ging VtV grondig gerenoveerd en­ wat zo genoemd werd – ‘uitslui­tend verhuurd aan nette mensen’.
De laatste woningen zijn in 1956 door de gemeente aangekocht en daarna gesloopt. Ter plaatse verrees 1961- 1962 nieuwbouw fa. De Graaf en fa. Struik & Zn., iets wat nu ook al­weer ruim verleden tijd is. Het complex grenst aan de Beestenmarkt, thans ingericht als parkeerplaats en marktter­rein (dinsdag). De Beestenmarkt is als veemarkt in functie geweest van 1889 tot 1963. Daarvoor vond hij plaats op een terrein aan de Diepenveense­weg. Door de uitbreiding van het spoor kwam toen de Beestenmarkt in beeld. De veemarkt trok massa’s boeren uit een wijde omgeving. Vooral op de ‘kolde markt’ in ok­tober kwamen veel handelaren en publiek. Uiteraard werden er tijdens de markt menige alcoholische versnaperingen genuttigd, bijvoorbeeld in café Hulsman aan de Kolkweg( Langerij). Het verhaal gaat dat de bewoners rond de Beestenmarkt hun huis niet uitkonden, omdat handelaren dan wel de boeren hun koebeest eenvoudig aan de deuren hadden vastgebonden.
De bewoners woonden pal naast de drukke veemarkt. Tijdens de grote marktdagen (zoals de ‘Kolde Markt’ in oktober) stond de hele buurt zo vol met vee dat bewoners soms hun eigen huis niet uit konden omdat de koeien aan hun deurklinken stonden vastgebonden.
En dan te bedenken dat de “Kolde Markt”, ter onderscheiding van andere markten, duurt van maandagmorgen 00.00 uur tot diep in de middag. Het huisarrest kon dus een hele dag duren. En al die tijd was het geloei natuurlijk niet van de lucht.

ps. Op de foto was de huisraad al buiten gezet.

Kaas-, vis- en zuurkraam van A. Evers

De kaas-, vis- en zuurkraam van A. Evers was jarenlang een bekende vaste marktkraam op de Beestenmarkt in Deventer. De Beestenmarkt was oorspronkelijk het terrein van de wekelijkse veemarkt, maar ontwikkelde zich in de loop van de 20e eeuw ook tot een belangrijke warenmarkt. Op marktdagen stonden er naast de veemarkt talloze kramen met levensmiddelen, waaronder kaas, vis, groenten en zuurkool.
De kraam van A. Evers verkocht een combinatie van:
– kaas;
– gezouten en gerookte vis;
– zuurkool en andere ingelegde producten.
Dit soort gecombineerde kramen was in de eerste helft van de twintigste eeuw heel gebruikelijk. Marktkooplieden boden vaak meerdere houdbare voedingsmiddelen aan vanuit één kraam.